Wikisoap: autisme & gendergap

Rond 8 maart dit jaar (what’s in a date) ben ik vermoord als editor op Wikipedia. Recent is mij te verstaan gegeven dat een blokkade geen moordaanslag is, maar ik ervaar dat toch anders. Sinds Internationale Vrouwendag zijn 7 door mij geïnitieerde artikelen van Wikipedia (NL) verwijderd op verzoek van een select groepje van wat ik zou willen noemen sieraadhaters, erfgoedhaters, Rijksmuseumhaters of E.Doornbuschhaters. Het gaat om artikelen over Mattie Boom, Sita Falkena, Joke Gallmann, Judith van Gent, Iris ten Kate, Willem Honing (ja, een man!) en Modern Times (tentoonstelling).

Verder is uit vele biografische artikelen over (sieraad)kunstenaars informatie verwijderd over (museale) collecties, tentoonstellingen en publicaties die ik relevant acht. Ik kan geen bijdrage leveren of ik word binnen het uur ‘gecorrigeerd’. Zo’n gebruiker vindt het niet relevant dat ik bij een kunstenaar meld in welke landen zo iemand exposeert. Vermoeiend ondertussen uit te leggen dat het wat mij betreft nogal uitmaakt of een sieraadkunstenaar hot is alleen in Amsterdam of wellicht ook in New York, Korea of Australië. Ook vind ik het lastig te discussiëren over de relevantie van kunstwerken of kunstenaars; liefst waag ik mij er niet aan. Rembrandt wordt pas anderhalve eeuw verafgood. De man is ruim drie eeuwen dood en wat is er veel veranderd. Wisten we maar al die suffe dingen van hem die ik nu vast had willen leggen over bijvoorbeeld Loekie Metz en Katja Prins. Grappig (of genant) dat zo’n gebruiker zichzelf een gezaghebbend beoordelingsvermogen toedicht. Wie zal hem over 100 of 200 jaar dankbaar zijn voor zijn mening?

Grappig genoeg is het artikel over Beppe Kessler dat ik begin juni dit jaar live editte voor een publiek van bibliothecarissen en archivarissen niet door de gebruiker X aangepast. Het artikel over Katja Prins dat ik even daarna heb gepoogd uit te breiden met informatie over haar wereldwijde activiteiten echter werd wel meteen door de usual suspect teniet gedaan; internationale tentoonstellingen waren niet relevant.

Gendergap was een term die mij november 2013 ertoe bracht bij te dragen aan Wikipedia. Jane Darnell wist mij tijdens haar voordracht tijdens de jaarlijkse conferentie te verleiden; wat nou gendergap, doe ik toch wat aan? Ruim honderd nieuwe artikelen later weet ik beter. Ik doe niks meer. Ik voel mij niet gesteund; ik word in no time afgeblaft en teniet gedaan door een stelletje rigide autisten.

Lees het artikel van Guillaume Paumier over autisme en Wikipedia: http://blog.wikimedia.org/2015/07/31/autistic-wikipedia-life/

Wil Wikimedia echt iets doen aan de gendergap? Ik vraag het mij af. De ”community” lijkt in mijn geval online (en online is wat telt) vooral de incrowd te steunen en zich weinig te bekommeren om inzichten en ervaringen van newbees als ik. Ik weiger mij neer te leggen bij de kortzichtige opdringerige rigide inzichten van een handvol editors. Ik vind het onvoorstelbaar en onderhand ook onverteerbaar dat zulke gebruikers de werksfeer op Wikimedia zo weten te domineren.

Autisme treft vooral mannen; de aandoening is niet erg geëmancipeerd. Wikipedia wil echter wél geëmancipeerd zijn, daarom immers is de gendergapwerkgroep in het leven geroepen.

Weinig mensen nemen de moeite zich in een ander te verdiepen. Nieuwe editors op Wikipedia of Wikimedia wachten niet op een cursus hoe om te gaan met autisten. Na één of twee onaangename ervaringen pakken zij hun biezen en zoeken aangenamere en vooral efficiëntere podia. Ik vermoed dat het vooral vrouwen zijn die zich zo wat al te licht laten wegblazen door lomperiken die het eigenlijk niet eens zo kwaad bedoelen.

Ik geloof niet dat ik er veel meer aan kan doen dan dit zo boud te stellen; Wikimedia moet verder kijken dan de wereld van autisten die de inhoud totnogtoe bepaalt. Corrigeer me alsjeblieft mocht ik ernaast zitten.

Naschrift I 4 augustus 2015

Beste lezers,

Op aanraden van een Wikipediaan heb ik de namen van gebruikers uit dit artikel verwijderd. Het noemen van namen búiten Wikimedia wordt binnen Wikimedia beschouwd als ongewenst en zou tot sancties kunnen leiden; ik wist dat niet. Wordt vervolgd.

Naschrift II 4 augustus 2015

Beste lezers,

Het is uitdrukkelijk niet mijn intentie autisten te beledigen. Ik wil sowieso niemand beledigen. Wel stel ik graag de discussie op scherp en ben ik niet bang een gevoelige snaar te raken en aan mijn mening te schaven. Op verschillende conferenties heb ik het afgelopen jaar mogen horen dat zich onder Wikipedianen een bovengemiddeld aantal autistische witte mannen bevindt (namen van sprekers zal ik niet noemen). Het verwondert mij dat ik naar aanleiding van dit schrijven zulke felle reacties krijg. Een podium buiten Wikipedia werkt wat dat betreft stukken beter dan Wikipedia zelf, alle overlegpagina’s ten spijt. Op zo’n overlegpagina kan trouwens ongestraft van mij -naar aanleiding van dit blog- worden gezegd dat er een schroefje los zit, omdat ik ”hedendaagse sieraadkunstenaars die niet invloedrijker zijn dan de creabea’s van plaatselijke hobbyclubs vergelijk met Rembrandt” (https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg_gebruiker:Paul_Brussel#De_fout_ligt_nooit_bij_jezelf). Dat is natuurlijk geen belediging. Grappig daarom dat de vermeende beledigingen in dit blog zo hard aankomen en niemand zich druk maakt over de beledigingen aan het adres van onder meer Loekie Metz (die zich niet meer kan verdedigen), Beppe Kessler en andere kunstenaars en kunsthistorici die wat mij betreft een plaats op Wikipedia verdienen.

Advertenties

Wikisoap IX: spijt & verzet

Bijdragen aan Wikipedia is leuk en leerzaam, nuttig bovendien. Kennis en schoonheid -levensvreugde- delen doe ik graag. Emanciperen vind ik ook belangrijk; er zijn amper vrouwen die bijdragen aan de encyclopedie (slechts circa 5%; Nederland en Vlaanderen scoren laag) en ook het sieraad kan zich in de wereld van de (toegepaste) kunst nog stevig emanciperen.

Omdat ik niet onder stoelen of banken steek dat ik voor het Rijksmuseum werk raakt voortdurend een select groepje gebruikers op Wikipedia (editors) van de leg als ik naar de collectie van mijn werkgever verwijs. Commentaar op mijn bijdragen is weinig vriendelijk van toon; promopraat, spam, klets en belangenverstrengeling, ik zou mij beter niet meer moeien met Wikipedia, zo valt te lezen op diverse overlegpagina’s. Eerder werd ik te vuur en te zwaard bestreden door hetzelfde clubje toen ik nieuwe artikelen schreef over Nederlandse sieradengaleries. Ik zou reclame maken voor commerciële bedrijven, zo luidde het verwijt. Galerie Ra, Galerie Rob Koudijs en Galerie Louise Smit zijn gelukkig nog allemaal terug te vinden op Wikipedia. Dat de sponsoren van Real Madrid per jaar staan vermeld in een keurig overzicht in het artikel van de voetbalclub is appels met peren vergelijken en dat hoort niet. Hoezo gendergap?

Dat ik net zo veel naar digitale collecties van andere musea verwijs als naar die van het Rijksmuseum, maakt kennelijk niet uit. Musea zijn meestal door publieke inspanningen ontstaan (Wikipedia avant la lettre, zou ik willen zeggen) en zijn lange tijd gefinancierd met voornamelijk belastinggeld. Hoe je reclame kunt maken voor cultureel erfgoed dat op dat soort plekken wordt bewaard begrijp ik niet. Ik heb het toch niet over koelkastmagneten?

Totnogtoe hebben al mijn bewerkingen in mijn vrije tijd en op persoonlijke titel plaatsgehad. Mijn eerste jaar bijdragen aan Wikipedia telt zeker duizend uren. Betaald of onder werktijd wikipederen lijkt mij wel wat. Het zou me meer ruimte geven te sparren met collega’s en grotere projecten te realiseren; ik denk aan bijvoorbeeld ICONCLASS en watermerken.

Op de zaak wil ik wel eens oningelogd een tik- of spelfout corrigeren in de encyclopedie, maar verder dan dat ga ik niet. Ik durf niet -echt waar-, uit angst voor nieuwe zeursalvo’s van stalkende Stasi’s onder de Wikipedianen -voor deze woorden krijg ik vast straf; ze overschrijden elke wikiquette-. Denken die lui trouwens echt dat ze Wikipedia verschoond kunnen houden van reclame en betaalde bewerkingen? En dat dat de kwaliteit van de encyclopedie ten goede komt? Reken maar dat grote spelers op allerlei gebied (ik denk aan Apple, politici en automerken) tegen betaling hun artikelen monitoren en laten bijschaven. Tegen dat soort praktijken is geen Wikipediaan opgewassen. Paid editing valt niet te controleren. Mabelgate was leerzaam.

Ik snap niet dat ik als erfgoedprofessional bij voorbaat de schijn tegen heb. Als anonieme leek mag je met een gebruikersnaam als Fluffy2000 of EvilFred actief zijn op Wikipedia, als open kaart spelende professional niet? Vreemde zaak. Mijn criticasters laten zich fraai kennen. Niet alleen op mijn overlegpagina, maar ook en vooral op die van onder meer de directeur van Wikimedia Nederland Sandra Rientjes en die van het lemma stofdoek. Ik ben open over mijn achtergrond en motieven, ik vind het niet ok daarvan spijt te hebben en blijf me verzetten.

Zie ook de slides van mijn presentatie op de KNVI-IP inspiratiemiddag over Wikipedia in het NIOD: http://www.slideshare.net/marjobakker/20150604-ipedia-presentatieestherdoornbusch

Wikisoap: GLAMmen en gendergappen op Internationale Vrouwendag

Keihard wikipederen, dat doe ik al een dikke week. Druk met GLAM (Galleries, Libraries, Archives and Museums) en de Gendergap. Komend weekend zijn er Wikipedia schrijfsessies in het Stedelijk Museum, het Bonnefantenmuseum en op de burelen van Opzij. Ik doe elke dag mee en zie een rol weggelegd als vliegenmepper: zorgen voor nette bronvermelding in nieuwe artikelen die agressief door andere wikipedisten worden bejegend. Newbeeprotection, is mijn suggestie voor jargon. Zelf heb ik overigens een hele fijne newbeeprotector.

Opnieuw vermoeienissen op diverse locaties op Wikipedia over mijn laatste bijdragen (die niet anders dan anders waren, namelijk gortdroog: toevoegen van tentoonstellingen, publicaties en (museale) collecties). Nieuwe wikiwars, bewerkingsoorlogen, dreigen. Types met botte bijlen tref je overal, maar ze lijken bovengemiddeld vertegenwoordigd op Wikipedia. Omdat ik geen zin heb mijn tijd te verdoen met argumenteren schrijf ik hier met enige tegenzin -zonde tijd- een algemeen verweer. Juist hier, want één van mijn kritische volgers op Wikipedia was zo attent en heeft op een overlegpagina op Wikipedia een link naar mijn blog geplaatst, waardoor de bezoekersaantallen -vermoed ik toch- ineens zijn ontploft. Bedankt jongens voor de reclame en het geboden forum, fijn dat jullie zo massaal meelezen!

Op een nieuwe projectpagina op Wikipedia staan meer dan 200 namen van vrouwen vertegenwoordigd in de collectie van het Rijksmuseum die geen artikel hebben op (de Nederlandstalige) Wikipedia. Een uitnodiging aan (nieuwe) editors om daarmee aan de slag te gaan. Vanzelfsprekend zijn deze vrouwen ook in andere (museale) collecties en elders vertegenwoordigd en dat benadruk ik graag. Naast die van mijn werkgever zijn ook de webcollecties van bijvoorbeeld het TextielMuseum, Boijmans en V&A efficiënt en duurzaam te linken naar Wikipedia. Ik heb dan ook even vaak -zo niet vaker- naar collecties van andere musea gelinkt als naar die van het Rijksmuseum. Het gaat mij om de digitale bereikbaarheid van erfgoed. Vaak is het erfgoed eigendom van de staat en slechts in beheer bij (museale) instellingen. Erfgoed wordt grotendeels onderhouden van belastinggeld -hoewel helaas steeds minder-; het gaat om cultuur en wetenschap, een publieke zaak van algemeen belang. Waarom bijdragen op dat gebied zo fel worden bestreden is mij een raadsel.

Wie weet wat wikiwaardig is? Kunnen we een beetje verder in de toekomst kijken alsjeblieft? En aan constructie denken in plaats van destructie? Regelmatig lees ik argumenten tegen mijn bewerkingen met woorden als ‘gezaghebbend’ of ‘niet-encyclopdiewaardig’. Voor me zie ik machtswellustige Wikipedisten die op dictatoriale wijze denken te kunnen bepalen wat wel of niet vermeldenswaard is; zij hebben gezag, schrijven ze impliciet. Onuitstaanbaar. Wie bepaalt wat relevant is? Een wetenschappelijk instituut of een willekeurige Wikipedist? Op Wikipedia zijn verschillende types actief die menen dat (meta)data van culturele instellingen niet in de encyclopedie thuishoren. Collectiedata van culturele instellingen zijn doorgaans van wetenschappelijke kwaliteit en daarom wat mij betreft juist zeer welkom op Wikipedia. De links die ik leg leiden naar geactualiseerde databases. Dat betekent bijvoorbeeld dat als het Boijmans morgen een nieuwe Van Meegeren verwerft dat overmorgen te zien is op Wikipedia. Handig toch, hoef je geen lijstje bij te houden, gaat volledig geautomatiseerd. Als nou álle culturele en wetenschappelijke instellingen hun collecties op zo’n manier digitaal zouden delen.

Over collecties, verzamelaars, verzamelingen en het aanhoudende verwijt van namedropping: wanneer iemand als verzamelaar te boek staat is het, net als overal, van belang te weten wat, wie, waar, wanneer en hoe. Herkomst kan van alles betekenen voor bijvoorbeeld de juridische status of de authenticiteit van een object. Op een tentoonstelling in 2014 in CODA waren 70 colliers te zien vergezeld van fotografische portretten van de vervaardiger door verzamelaar, fotograaf en opdrachtgever Claartje Keur. Tekst waarin ik een portret van de hand van Keur van Marcel Wanders met de Knotted Chair in wording voor zich op tafel beschrijf wordt verwijderd. Niet relevant. Weg samenhang en context. Zoiets wordt bepaald door een paar rigide ‘gebruikers’ in de encyclopedie die weinig of geen affiniteit hebben met cultureel erfgoed en geen heil zien in open data. In de Opzij staat deze maand een vergelijkbaar verhaal. Onbegrijpelijk dat inspanningen van contentpartners zo eenvoudig kunnen worden gesaboteerd.

Linken zoals ik in vele artikelen heb gedaan naar de collecties van onder anderen het TextielMuseum, het Joods Historisch Museum en V&A is vele malen efficiënter dan de willekeurige lijsten van werken die volgens sommige horzels zouden volstaan. Ik memoreer de lijst van werken van Rembrandt, waarin ”De vlucht naar Egypte” van het Musée des Beaux Arts te Tours niet voorkomt. Het schilderij heeft een zelfstandig artikel op de Nederlandstalige Wikipedia (De vlucht naar Egypte (Rembrandt)). De lijst met werken van Rembrandt waaraan wordt gerefereerd als alternatief door de geagiteerde gebruiker berust op willekeur; de artikelen missen daardoor onderling een logische verbinding. Vermelding van verzamelingen bij kunstenaars lijkt me daarom adequater; zeker als ze gelinkt zijn met de betreffende objecten in de online database van de beherende instelling. Misschien valt er nog iets slimmers te verzinnen. Ik ga voor de meest logische en eenvoudige standaard, wie denkt er mee?

Natuurlijk maak ik met de bewerkingen (duizenden ondertussen) die ik uitvoer fouten, zoals bij de link naar de ambtsketen van Ruudt Peters in het Amsterdam Museum. Verbeter het alsjeblieft in plaats van het domweg ongedaan te maken. In discussies op verschillende overlegpagina’s wordt op niet zo heel vriendelijke toon over mij geschreven als zou ik zijn een marketeer, een linkspammer, blokwaardige of een reeds eerder gewaarschuwde. En ik zou verstrengeld zijn in belangen, een doodzonde voor sommige wikipedisten. Nog een grappige beschuldiging aan mijn adres: ik zou Wikipedia misbruiken voor publicatie van origineel of eigen onderzoek -ik verwees naar 7 strekkende meter archief van Galerie Ra in RKD Archives, geannoteerd met een link, niets meer en niets minder-. Normaliter heb ik niet zo de behoefte te toeteren over wat ik doe, maar ik ben kunsthistoricus en dataspecialist en aardig bedreven in het vinden en verbinden van informatie. Projecten als GLAM en Gendergap zijn hard nodig. Net als opbouwende samenwerking. Aanvullen en verbeteren, in plaats van afbreken alsjeblieft.

Goed weekend! Schrijf je mee aan het Gendergapproject?

https://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:GLAM/Gender_Gap